عایق الاستومری

عایق الاستومری چیست؟

 در تعریف عایق فوم الاستومری این طور می‌توان گفت که نوعی لاستیک فشرده است که بنا به نیاز می‌توان در اشکال مختلف به‌صورت تخت، رولی و... آن را تولید نمود. باتوجه‌به ضخامت و میزان فشردگی آن می‌توان میزان عایق پذیری آن را مشخص نمود. به جرات می‌توان گفت که عایق الاستومری یکی از بهترین و پرمصرف‌ترین عایق‌های حال حاضر در بازار است که قابلیت استفاده به‌منظور عایق حرارتی و برودتی و عایق صوتی را دارد. متریال اصلی که در ساخت این عایق‌ها استفاده می‌شود اتیلن و پروپن است که موجب انعطاف‌پذیری و مقاومت بالای آن می‌شود. سازگاری عایق‌های الاستومری سلول بسته با محیط‌زیست موجب شده که جایگزین مناسبی برای عایق‌های قدیمی مانند پشم‌شیشه و پشم سنگ در صنایع مختلف باشد.
 به دلیل ویژگی‌های خوبی که این نوع عایق دارد می‌توان انواع مختلفی از عایق‌های الاستومری را در صنایع مختلف، خودروسازی، پتروشیمی‌ها، سیستم‌های برودتی، باکس‌های دوجداره و... مشاهد کرد.
 مکانیزم و ساختار عایق الاستومریک به این صورت است که شبکه‌های بسیار ریزی در کنار هم قرار می‌گیرند که مابین آنها حجم اندکی هوا وجود دارد همین شکل ساختاری موجب عدم انتقال دما از لایه‌های عایق می‌شود در کنار دما عایق‌های الاستومری سلول بسته از عبور بخار و رطوبت نیز جلوگیری می‌کند.

 انواع عایق الاستومری

 ۱-عایق‌های پشت چسب‌دار

نمونه‌ای از عایق‌های الاستومری که سهولت در نصب آن موجب شده برای خیلی از پوشش‌های صوتی و حرارتی از این مدل عایق استفاده شود. باتوجه‌به معایب عایق‌های سنتی نظیر مشکلات پوستی و تنفسی و زمان بر بودن نصب آنها و هزینه بالا به‌مرور عایق الاستومری پشت چسب‌دار جایگزین عایق‌های قدیمی شد. استفاده از عایق پشت چسب‌دار موجب کاهش هزینه عایق‌کاری و سرعت بیشتر در کار اجرایی شد.

 ۲-عایق پروتکت بلک

علت نام‌گذاری این مدل عایق‌ها به علت نوع روکش آن است که به‌وسیله پروتکت بلک انجام شده است. این تیپ از عایق‌ها مقاومت بالای در برابر رطوبت، آب و آلودگی محیطی دارند به همین علت برای مکان‌های که در آن آلودگی زیاد همراه با رطوبت وجود داشته باشد بسیار مناسب هستند.

 ۳-عایق الاستومری لوله‌ای

همان‌طور که از نام این مدل عایق مشخص است ظاهری لوله شکل دارد و برای همین منظور نیز مورداستفاده قرار می‌گیرد. عایق‌های لوله‌ای در دو مدل چسب‌دار و ساده عرضه می‌شوند که باتوجه‌به سایزهای مختلف لوله تولید می‌شوند در انواع کاربردهای تاسیساتی و تجهیزات برودتی و حرارتی مورداستفاده قرار می‌گیرند.

 ۴-عایق رولی یا ورقه‌ای

این مدل از عایق‌های الاستومری نیز به‌صورت صفحات تخت برش خورده یا به‌صورت رول شده عرضه می‌شود. عایق‌های رولی در ابعاد مختلف و ضخامت‌های متنوعی عرضه می‌گردد. عایق الاستومری رولی سلول بسته جایگزین بسیاری مناسبی برای پشم‌شیشه و نظیر آن است که قابلیت استفاده در مکان‌های باز و محیط‌های بسته را دارد. این مدل عایق‌ها نیز در دو مدل چسب‌دار و ساده عرضه می‌شوند.

 انواع عایق الاستومری رولی

 عایق‌های رولی به‌طورکلی به دو صورت چسبدار و ساده تقسیم می‌شوند و لی می‌توان این نوع عایق‌ها را از نظر شکل ظاهری و نوع روکش نیز دسته‌بندی نمود که در زیر آمده است.
 ۱-عایق رولی ساده: اولین و ساده‌ترین نوع عایق‌های الاستومری رولی تیپ ساده این محصول می‌باشد که بدون چسب و سطحی صاف عرضه می‌شود. عایق رولی ساده مقاومت بالای در برابر رطوبت، رشد باکتری‌ها، نفوذ گرد وغبار و مواد شیمیایی دارد. جهت نصب عایق الاستومری ساده از چسب‌های مخصوص استفاده می‌شود و در پایان برای پوشش درزهای آن از درزگیر مخصوص عایق بندی استفاده می‌گردد.
 2-عایق رولی پشت چسب‌دار: در واقع این نوع از عایق همان متریال و ساختار عایق‌های رولی ساده را دارند با این تفاوت که در یک طرف عایق الاستومری پشت چسبدار یک‌لایه چسبی کار شده است که سرعت اجرا و نوع کار با آن را بسیار ساده می‌کند. زمانی که از عایق چسب‌دار استفاده می‌کنید دیگر نیازی به استفاده از چسب ندارید و به‌راحتی می‌توان با باز کردن روکش مخصوص چسب، عایق را به سطح موردنظر چسباند. لازم به ذکر است قیمت عایق الاستومری پشت چسب‌دار از عایق‌های ساده بیشتر است.
 ۳- عایق‌های رولی روکش‌دار: معمولاً در محیط‌های بیرونی به دلیل شرایط جوی استفاده از عایق الاستومری روکش‌دار پیشنهاد می‌شود. در محیط‌های داخلی استفاده از عایق‌های بدون روکش موردی ندارد؛ ولی برای محیط‌های باز و بخصوص پشت‌بام باید از عایق رولی روکش‌دار استفاده نمود تا در اثر نور خورشید و سرما و گرما دچار خرابی زودرس نشوند. روکش مورداستفاده در این عایق‌ها معمولاً از جنس آلومینیم است. به همین دلیل گاهی به آن عایق رولی روکش‌دار آلومینیمی نیز گفته می‌شود. لازم به ذکر است که عایق‌های رولی روکش‌دار به‌صورت پشت چسب‌دار و ساده قابل‌تولید و عرضه هستند.
 ۴-عایق الاستومری رولی شانه تخم‌مرغی: معمولاً برای واپایش صدا و ساخت اتاقک‌های سایلنت از انواع عایق در جداره داخلی و میانی استفاده می‌شود یکی از بهترین عایق‌های صوتی، عایق شانه تخم‌مرغی الاستومری است. این نوع عایق‌های رولی باتوجه‌به ساختار سلول بسته و سطح متخلخل میزان زیادی از صدا را به خود جذب می‌کنند و مانع از خروج صدا از محیط موردنظر می‌شوند. عایق‌های رولی شانه تخم‌مرغی ساده و موجدار به دو صورت چسب‌دار و بدون چسب تولید و عرضه می‌شوند این مدل از عایق‌های رولی نیز به‌خاطر نوع متریال بکار رفته در ساخت آن مقاومت خوبی در برابر رطوبت، حرارت، خوردگی شیمیایی و... دارد.

 انواع عایق الاستومری لوله‌ای 

 همانند عایق‌های رولی این نوع عایق‌های نیز در چند نوع مختلف با مشخصات خاصی تولید می‌شوند که در ادامه عنوان خواهیم کرد.
 ۱- عایق لوله‌ای ساده: در واقع ساده‌ترین نوع عایق لوله که قیمت مناسبی دارد و در ضخامت‌ها و قطرهای متنوعی تولید می‌شود همین تیپ عایق الاستومری ساده است. در بسیاری از پروژه‌های مسکونی، تجاری، صنعتی برای جلوگیری از هدررفت انرژی و محافظت بهتر از تاسیسات از این مدل عایق لوله‌ای استفاده می‌شود. استفاده از عایق‌های الاستومری لوله‌ای ساده در محیط‌های سرپوشیده و داخل ساختمان بیشتر توصیه می‌شود.
 ۲-عایق لوله‌ای با روکش آلومینیم: معمولاً برای استفاده از عایق لوله‌های در محیط‌های بیرونی پیشنهاد می‌شود عایق روکش‌دار انتخاب شود تا مقاومت لازم را در برابر عوامل محیطی از قبیل تغییرات دمای و عوامل فرسایشی را داشته باشد. روکش مورداستفاده در عایق‌های لوله‌ای روکش‌دار از جنس ورق آلومینیم است که در ضخامتی مختلفی مانند ۲۷۰-۲۲۰-۱۷۰-۱۳۰ میکرون می‌تواند باشد. ضخامت فویل و پوشش آلومینیومی عایق‌های الاستومری لوله‌ای به تغییرات آب‌وهوایی منطقه و ضریب فرسایش محیط بستگی دارد، هر چقدر ضریب بالاتر باشد ضخامت این فویل نیز بیشتر است. در واقع برای مناطق صنعتی مانند پالایشگاه‌ها و کارخانه‌های باید از روکش‌های ضخیم استفاده نمود.
 یک نمونه دیگر از عایق‌های لوله‌ای روکش‌دار تیپ روکش آلومینیم مسلح است که برای مکان‌های که نیاز به روکش‌های مقاوم‌تری باشد از این مدل عایق لوله‌ای روکش‌دار استفاده می‌کنند. این عایق‌ها در مقابل آسیب‌های فیزیکی و فشارهای خارجی از مقاومت بیشتری برخوردار هستند. در این نوع از عایق‌های لوله‌ای از فویل آلومینیم ندار برای روکش استفاده می‌شود که ضخامت آن از ۱۷۰ میکرون به بالا است.

مزایای و معایب عایق الاستومری لوله‌ای و رولی

✅ مزایا:

این عایق‌ها انعطاف‌پذیری بالایی دارند.

به دلیل وزن کم عایق‌های الاستومری حمل‌ونقل آن راحت است.

به دلیل ساختار سلول بسته و متریال مورداستفاده در ساخت ضریب انتقال حرارتی بسیار کمی دارد.

استفاده از عایق‌های الاستومری باعث کاهش هزینه‌های و جلوگیری از اتلاف انرژی می‌شود.

نصب آسان و کارایی بالای این نوع عایق‌ها هزینه اجرایی را کاهش می‌دهد.

عمر بالا و سازگاری با محیط‌زیست و همچنین تنوع بالا در ابعاد و اشکال مختلف از مزایای عایق های الاستومری سلول بسته است.

مقاومت بالای عایق‌های الاستومریک در برابر نفوذ رطوبت، بخارات، روغن، مواد شیمیایی، خوردگی و رشد کپک نیز از مزایای اصلی این محصول است.

❌ معایب:

•    قیمت بالاتر نسبت به پشم شیشه یا فوم پلی‌استایرن
•    حساسیت در برابر حرارت‌های بسیار شدید (بیش از حد طراحی)
•    نیاز به نصب دقیق جهت حفظ خاصیت جلوگیری از نفوذ رطوبت

مراحل ساخت و تولید عایق الاستومری

تولید عایق الاستومری فرآیندی دقیق و چند مرحله‌ای است که کیفیت نهایی محصول را تعیین می‌کند:
1. ترکیب مواد اولیه: پلیمری چون NBR یا EPDM با افزودنی‌های تقویت‌کننده، رنگدانه‌ها و عامل‌های ضد اشعه مخلوط می‌شوند. در این مرحله متریال اصلی ساخت عایق آماده شروع تولید است.
2. اختلاط و پخت: پس از ترکیب کامل، مواد در دما و فشار مشخص پخت می‌شوند تا ساختار لاستیکی پیدا کنند.
3. توسعه سلولی (Foaming): در این مرحله از عامل‌های شیمیایی برای ایجاد سلول‌های بسته استفاده می‌شود تا خاصیت عایق ایجاد گردد.
4. ورقه‌سازی و فرم‌دهی: مواد فوم شده به‌صورت رول یا لوله‌ در ابعاد مختلف شکل داده می‌شوند. و بر اساس قالب های مشخص شده در ضخامت های مختلف تولید می شوند.
5. برش و آزمون کیفیت:  پس از فرم دهی و تولید در ابعا مشخص برش کاری دقیق انجام می شود و در نهایت محصولات از نظر تراکم سلولی، مقاومت حرارتی، ضد رطوبت بودن و انعطاف آزمایش می‌شوند.
6. بسته بندی و انتقال : در مرحله آخرعایق های الاستومری رولی یا لوله ای تولید شده در بسته بندی های مشخص پک شده و به انبار نگهداری منتقل می شوند.

کاربرد های مختلف عایق الاستومری

•    سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی (HVAC)
•    صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای عایق‌کاری خطوط لوله
•    دیوارهای ضدصدا در ساختمان‌ها و استودیوهای ضبط
•    صنایع غذایی و دارویی برای جلوگیری از تعریق روی سطوح سرد
•    عایق‌کاری بدنه کشتی‌ها و واگن‌های سردخانه‌ای

راهنمای جامع خرید عایق الاستومری

هنگام خرید این نوع عایق، باید به پارامترهای مهمی توجه کرد تا در زمان استفاده بهترین نتیجه را گرفت در زیر نکات مهم قبل از خرید عایق الاستومری را ذکر کرده ایم:
1. نوع کاربرد: تعیین کنید عایق برای سیستم سرمایشی، صوتی، یا عایق حرارتی مورد نیاز است.
2. ضخامت: ضخامت بین ۶ تا ۵۰ میلی‌متر موجود است که باید بر اساس دمای محیط و نوع لوله انتخاب شود.
3. روکش: اگر پروژه در فضای باز است، نوع روکش آلومینیومی یا پلی‌اتیلنی توصیه می‌شود.
4. برند و گواهینامه کیفیت: از برندهایی با تاییدیه ISO و استاندارد جهانی استفاده کنید.
5. سایز و ابعاد عایق : عایق های لوله را را بر اساس سایز لوله مورد نظر و عایق های رولی را متناسب با متراژ سطح عایق کاری در نظر بگیرد.
6. نصب آسان و خدمات پس از فروش: محصولاتی انتخاب کنید که نصب ساده و چسب متناسب ارائه دهند.

عوامل موثر در قیمت عایق الاستومری

قیمت این عایق تحت تاثیر چند عامل کلیدی قرار دارد:
•    نوع روکش (آلومینیومی، ساده یا صوتی)
•    ضخامت و دانسیته
•    برند و کشور سازنده
•    حجم خرید (خرید عمده یا جزئی)
•    نرخ ارز و مواد خام پلیمری
•    تکنولوژی تولید و مقاومت حرارتی

تفاوت عایق الاستومری و دیگر عایق ها

در مقایسه با پشم شیشه و فوم پلی‌یورتان، عایق الاستومری:
•    ضریب نفوذ رطوبت بسیار پایین‌تری دارد.
•    عایق الاستومری رو کش دار نیاز به پوشش اضافی ندارد.
•    نصب تمیزتر و بدون ایجاد ذرات آلاینده دارد.
•    وزن کمتر و انعطاف بیشتر ارائه می‌دهد.
در مقابل، پشم شیشه ارزان‌تر ولی شکننده است و فوم پلی‌یورتان مقاومت دمایی بیشتری دارد اما به مرور زمان شکل خود را از دست می‌دهد.

چگونه بهترین عایق الاستومری را برای کار خود انتخاب کنیم؟

برای انتخاب دقیق عایق الاستومریک، ابتدا باید محیط نصب را بررسی کرد. در مناطق مرطوب، عایق با روکش مقاوم در برابر بخار توصیه می‌شود. در فضاهای داخلی و خشک، مدل ساده کافی است. برای خطوط سرد و فریزرها، لازم است از ضخامت‌های بالاتر استفاده شود تا تعریق به صفر برسد. همچنین در پروژه‌های صوتی، نوع فاقد روکش اما دارای تراکم بالا پیشنهاد می‌شود. عایق های الاستومری مسلح و روکش دار برای فضا های باز مناسب هستند.

نصب و اجرای عایق الاستومری چگونه است؟

نصب این عایق بسیار ساده است و معمولاً با ابزارهای ابتدایی انجام می‌شود:
1. سطح لوله یا دیوار باید تمیز و خشک باشد.
2. رول یا لوله عایق با چسب مخصوص بر سطح چسبانده شود.
3. درزها با نوار چسب مقاوم در برابر حرارت بسته شوند.
4. برای فضاهای بیرونی، از عایق الاستومری با روکش محافظ آلومینیومی استفاده می‌شود.
5. در پایان، تمام اتصالات باید بررسی شوند تا هیچ شکافی وجود نداشته باشد.

۴ سوال و جواب متداول در مورد عایق الاستومری

۱. آیا این عایق نیاز به تعمیر یا تعویض دارد؟
عایق های الاستومریک در صورت نصب درست، سال‌ها دوام دارد و تنها در صورت آسیب مکانیکی باید ترمیم شود.
۲. آیا برای مکان‌های بسیار سرد مناسب است؟
بله، عایق الاستومری رولی و لوله ای تا دمای منفی ۵۰ درجه سانتی‌گراد مقاومت دارد و از تشکیل یخ روی سطوح جلوگیری می‌کند.
۳. آیا نصب عایق الاستومری نیاز به تکنسین حرفه‌ای دارد؟
خیر، افراد با دانش عمومی تاسیسات می‌توانند آن را نصب کنند، ولی دقت در درزگیری الزامی است.
۴. آیا سازگار با محیط زیست است؟
بله، فاقد مواد CFC و HCFC است و به سلامت انسان و محیط زیست آسیب نمی‌زند.